Мектеп медицинасының мәні – білім беру ұйымдарындағы балаларды қажетті медициналық қызметтермен қамтамасыз ету. Бұл жұмыс мектеп немесе балабақша орналасқан аумаққа қарасты емхана жауапкершілігінде болады. Бұл үшін мектепте медицина қызметкерінің жабдықталған кабинеттері бар арнайы қызмет құрылады. Профилактикалық тексеру немесе вакциналау жүргізу үшін мектепке немесе балабақшаға тиісті профильдегі дәрігерлер келеді. Мұндай іс-шаралар алдын ала жоспарланады және ата-аналарға алдын ала хабарланады.
Түркістан облысы Созақ аудандық орталық ауруханасының профилактика бөлімі меңгерушісі Ф. Батырбекованың айтуына қарағанда жазғы демалыс кезінде балалар толық медициналық тексеруден өтіп, қажет болса оңалту емдерін де ала алады. Мысалы, массаж, физиотерапия, емдік дене шынықтыру секілді қызметтер МӘМС аясында көрсетіледі.
Оқушылар МӘМС жүйесінде автоматты түрде сақтандырылған. Олар үшін жарналарды мемлекет төлейді. Сондықтан балалар дәрігер қабылдауын, анализдер мен тексерулерді, стоматологиялық қызметтерді, оңалтуды, стационарлық емді және жоғары технологиялық медициналық көмекті тегін ала алады.
Мектеп медицинасы аясында балалар профилактикалық тексеруден өтеді, екпе алады және денсаулығына бақылау жүргізіледі. Егер бала мектепте медициналық тексеруден өтпей қалса, оны тіркелген емханасында өте алады.
2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап Д және Е санаттарына жататын азаматтар мен ресми жұмыссыздар жергілікті бюджет есебінен МӘМС жүйесіне енгізілді. Бірақ медициналық көмекке жүгінбеген азаматтардың шартты мәртебесі автоматты түрде тоқтатылып жатыр.
Сондықтан жеңілдік санатында болса да, сақтандырылмаған болып қалған азаматтар кездеседі. Мұндай жағдайда тұрғындар жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімдеріне жүгініп, мәртебесін нақтылауы керек.
Жалпы алғанда денсаулық сақтау министрлігі мектеп медицинасының жаңа стандартын енгізеді: басты назарда – профилактикалық тексерулердің сапасы. Яғни, мектеп медицинасын жаңғырту шеңберінде биыл жаңа стандарттар енгізілуде. Олар оқушыларды профилактикалық тексеруден өткізуді цифрландыруды, алғашқы медициналық-санитариялық көмек ұйымдарын диагностикалық жабдықтар жиынтықтарымен қамтамасыз етуді және орта буын медицина қызметкерлерін оқытуды көздейді.
«Бүгінде профилактикалық тексерулерді жай ғана өткізу емес, олардың жоғары сапасын қамтамасыз ету маңызды. Ол үшін медицина қызметкерлерін жаңа тәсілдерге оқытып, оларды заманауи диагностикалық құралдармен қамтамасыз ету қажет», – дейді ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің Ана мен бала денсаулығын сақтау департаментінің директоры Мағрипа Ембергенова.
Жалпы, балаларға хирургия, офтальмология, оториноларингология және стоматология бағыттары бойынша профилактикалық тексерулер жүргізуге қатысатын 2054 мейіргерді оқыту жоспарланып отыр. Министрлік мамандарды даярлау барысына апта сайын мониторинг жүргізіп, өңірлерді бұл жұмысты жандандыруға шақырады.
Денсаулық сақтау министрлігінің есептеуі бойынша, мектеп оқушыларына сапалы профилактикалық тексерулер жүргізу үшін медициналық ұйымдарға 900-дан астам жабдық жиынтығы қажет болады.
Мектеп медицинасын цифрландыру да жеке бағыт ретінде жүзеге асырылады. Профилактикалық тексерулердің нәтижелерін автоматты түрде тіркеуге, баланың кейінгі тексерілуін қадағалауға, медициналық ұсынымдардың орындалуын бақылауға және ата-аналарды цифрлық сервистер арқылы хабардар етуге мүмкіндік беретін жүйе құру жоспарлануда.
«Баланың денсаулығы – денсаулық сақтау жүйесінің, білім беру саласының және ата-аналардың ортақ жауапкершілігі. Сондықтан біз ведомствоаралық өзара іс-қимылды күшейтіп, мектеп оқушыларын сүйемелдеудің бірыңғай жүйесін қалыптастырып жатырмыз», – деп атап өтті Мағрипа Ембергенова.
Жаңа тәсілдерді іске асыру мектеп медицинасын заманауи, технологиялық тұрғыдан дамыған әрі ауруларды ерте анықтауға және балалардың денсаулығын сақтауға бағытталған жүйеге айналдыруға мүмкіндік береді.
фото: BAQ.KZ
